انتخاب بین فرش سجاده ای ماشینی و فرش سجاده ای دست بافت یکی از دغدغه های پیش روی کسانی است که قصد خرید فرش مسجد دارند. قبل از خرید فرش سجاده ای نیاز است که یک مقایسه ی همه جانبه میان انواع مختلف فرش سجاده ای داشته باشید.فرش های ماشینی و دستبافت هرکدام مزایا و معایب خاص خود را دارند که شناخت آن ها می تواند بر روی انتخاب نهایی شما تاثیرگذار باشد. در این مقاله از سجاده کارپت کاشان قصد داریم به طور کامل به مقایسه فرش سجاده ای ماشینی و دستباف؛ کدام گزینه بهتری است؟ بپردازیم. تا بتوانید گزینه ای را انتخاب کنید که بهترین تناسب را با نیاز ها و سلیقه ی شما داشته باشد. پس تا انتهای مقاله همراه ما باشید.
فرش سجاده ای ماشینی چیست؟
فرش ماشینی سجاده ای به فرشی گفته می شود که با ماشین آلات صنعتی و با استفاده از تکنولوژی پیشرفته به صورت انبوه تولید می شود. این ماشین ها با کمک کامپیوتر و نرم افزار های طراحی، طرح های مختلف را روی فرش اجرا می کنند. فرش های سجاده ای ماشینی به تعداد بالا و سرعت زیادی تولید می شود به همین دلیل قیمت مناسب و مقرون به صرفه ای دارند. همچنین تنوع بسیار بالای فرش ماشینی در طرح ها و رنگ های منحصر به فرد آن را به یک انتخاب ایده آل تبدیل کند.
فرش سجاده ای ماشینی از الیاف مصنوعی مانند پلی پروپیلن (بسپار)، پلی استر و اکریلیک Acrylic Heat Set ساخته می شوند. این الیاف از مقاومت بالایی برخوردار هستند و قیمت مناسبی دارند.
همچنین بخوانید: تفاوت فرش سجاده ای و فرش تشریفاتی
فرش سجاده ای دست بافت چیست؟
فرش دست بافت یکی از قدیمی ترین صنایع دستی کشور عزیزمان ایران است که توسط بافندگان، بدون کمک ماشین آلات صنعتی و با روش های صنعتی تولید می شود به همین دلیل قیمت بسیار بالایی دارند. فرش سجاده ای دست بافت علاوه بر اینکه یک محصول برای پوشش کف هستند به عنوان یک اثر هنری و فرهنگی ارزشمند نیز به حساب می آیند. این فرش ها با الیاف طبیعی مانند پشم، پنبه، ابریشم، و رنگ های طبیعی بافته می شوند ب همین دلیل به طور ویژه از آن ها نگهداری کنید تا آسیب نبینند.
پیشنهاد می شود تاریخچه فرش دستبافت را در نقل قول زیر از سایت cyrus crafts را مطالعه کنید:
پیدایش کفپوش به زمانی برمی گردد که اجداد ما به دنبال راهی برای پوشاندن زمین محل سکونت خود بودند تا از سرما و زبری سطح جلوگیری کنند. آنها با پوست حیوانات شروع کردند که به نظر خیلی راضی کننده نمی رسید. بنابراین شروع به بافتن چیزی نرم تر، ضخیم تر و زیبا تر کردند. تحقیقات نشان می دهد که اولین فرش بافته شده به سلسله هخامنشیان در ۵۵۰ سال قبل از میلاد مسیح برمی گردد.
مقایسه فرش سجاده ای ماشینی و دستباف؛ شناخت مزایا و معایب هر کدام
اصلی ترین تفاوت میان فرش سجاده ای ماشینی و فرش سجاده ای دست بافت در نحوه ی بافت آن ها است. فرش سجاده ای ماشینی به کمک ماشین آلات و فناوری های پیشرفته تولید می شوند و معمولا الیاف شیمیایی در آن ها به کار می رود. فرش سجاده ای دستبافت به طور اختصاصی توسط هنرمندان بافته می شوند و الیاف به کار رفته در آن معمولا الیاف طبیعی می باشد؛ اما سوال اینجاست که فرش سجاده ای ماشینی بهتر است یا دستبافت؟ کدام یک مناسب تر هستند؟
درست است که فرش های دستبافت بسیار با ارزش هستند و جلوه ای هنری به فضا می بخشند اما در کمال احترام به هنر بافندگان ؛ فرش سجاده ای دستبافت به هیچ عنوان پیشنهاد نمی شود! چرا که مساجد و مکان های تشریفاتی پر تردد هستند و بیشتر در معرض انواع آلودگی ها و کثیفی ها قرار می گیرند بنابراین فرش مسجد باید از مقاومت قابل قبولی برخوردار باشد و در برابر سایش و تردد های زیاد کیفیت خود را حفظ کند.
الیاف مصنوعی به گونه ای تولید شده اند تا در عین زیبایی مقاومت بسیار بالایی را هم داشته باشند و شستشوی آن ها راحت تر باشد. بنابراین پیشنهاد می شود هنگام خرید فرش سجاده ای به طور ویژه به الیاف به کار برده شده در آن اهمیت دهید.
در ادامه مزایا و معایب فرش سجاده ای ماشینی و دستبافت را شرح خواهیم داد.
مزایای فرش سجاده ای دستباف
- ارزش هنری و سرمایه ای: فرش دستبافت به دلیل آن که مدت زمان زیادی طول می کشد تا بافته شود و هنر دست بافندگان اس، از ارزش هنری و فرهنگی بالایی برخوردار است که به طبع این امر سبب می شود تا قیمت آن بالا باشد و خریداری آن می تواند به عنوان یک سرمایه به حساب آید.
- مواد اولیه طبیعی: متریال به کار رفته در فرش های دستبافت از الیاف طبیعی است که زیبایی منحصر به فردی دارد.
- تنوع در طرح و رنگ: فرش های دستبافت با طرح های متنوع سنتی و اصیل ایرانی بافته می شود که رنگبندی طبیعی آن باعث می شود جذابیت مطلوبی به فضای مسجد ببخشند. در بافت آن ها دارای نقص ها و نامتقارنی هایی دیده می شود مانند طراحی فرش های عشایری که این نقص ها آن را باارزش می کند.
معایب فرش سجاده ای دستبافت
- قیمت بالا: به دلیل آن که فرش های دستبافت کمیاب هستند و ارزش هنری خاصی دارند قیمت آن ها چندین برابر فرش های ماشینی است که این امر سبب می شود فرش دستبافت برای محیط های شلوغ و پرتردد که امکان خرابی و فرسایش وجود دارد؛ مناسب نباشد و خیلی زود فرسوده شود.
- زمان بر بودن تولید: بافتن و آماده سازی فرش دستبافت چیزی حدود چندین ماه تا یک سال طول می کشد.
- نیاز به نگهداری خاص: به دلیل طبیعی بودن الیاف فرش دستبافت، نگهداری از آن بسیار دشوار است و به مراقبت های ویژه ای نیاز دارد. چرا که به مرور زمان در معرض عوامل زیست محیطی و فرسایش قرار می گیرد و کیفیت خود را از دست می دهد و خیلی زود غیرقابل استفاده می شود.
مزایای فرش سجاده ای ماشینی
تنوع بالا: تولید انبوه فرش های ماشینی یکی از دلایلی است که باعث شده فرش سجاده ای ماشینی حجم بسیار زیادی از فرش های بازار را از آن خود کند. بنابراین انواع و اقسام فرش سجاده ای ماشینی در طرح ها، رنگ ها و سایزهای مختلف را به راحتی پیدا کنید. به طوریکه با تمامی سبک های دکوراسیون هماهنگ باشند.
قیمت مناسب: فرش سجاده ای ماشینی علاوه بر اینکه قیمت مناسب تری نسبت به فرش دستبافت دارد، ویژگی ها و مزایای آن به صورت کنترل شده ای افزایش و بهبود پیدا کرده است.
نگهداری آسان: الیاف مصنوعی که در فرش های ماشینی به کار رفته است ویژگی های منحصر به فردی دارد مانند ضد لک بودن و قابلیت شستشوی آسان، همچنین پرزدهی ندارند و مقاومت بسیار بالایی دربراربر سایش، تردد، نور آفتاب، رطوبت و حشرات و کپک ها دارند.
سرعت تولید بالا: تولید فرش ماشینی در مدت زمان کوتاه تری نسبت به فرش دستبافت انجام می شود.
قابلیت نصب سریع: رول های فرش سجاده ای ماشینی آماده هستند و به گونه ای طراحی و بافته شده اند تا به راحتی و سریع در مساجد نصب شوند.
قابلیت تعویض آسان: در صورت پارگی یا آسیب دیدگی بخشی از فرش، امکان آن را دارد که به راحتی تعویض شود و یا بخش معیوب را ترمیم کنند.
مقایسه جامع فرش سجاده ای ماشینی و دستباف
| ویژگی ها | فرش سجاده ای دستبافت | فرش سجادهای ماشینی |
| قیمت | بسیار بالا | اقتصادی و مقرون بصرفه |
| ماندگاری | نیاز به مراقبت ویژه و طول عمر پایین | نگهداری آسان طول عمر بالا |
| نوع الیاف | طبیعی | مصنوعی یا ترکیبی |
| زیبایی و اصالت طرح | بالا | متنوع ولی صنعتی |
| زمان تحویل | طولانی (چند ماه یا چند سال) | کوتاه (چند روز تا چند هفته) |
| قابلیت سفارشسازی سریع | محدود | بسیار بالا |
| نصب و اجرا | زمان بر | سریع و آسان |
| شستشو | دشوار | راحت |
راهنمای انتخاب بر اساس کاربری؛ مصلای بزرگ، نمازخانه اداری یا بقاع متبرکه؟
انتخاب میان فرش سجادهای ماشینی و دستباف، پیش از هر چیز تابعی از نوع کاربری، حجم تردد و ویژگیهای معماری فضای مورد نظر است؛ در ادامه به تحلیل دقیق این سه کاربری رایج خواهیم پرداخت.
۱. مصلاهای بزرگ و مساجد جامع شهر
در فضاهای وسیعی مانند مصلاها و مساجد جامع که متراژ آنها اغلب به چندین هزار متر میرسد، اولویت اصلی با «یکپارچگی بصری» و «مدیریت هزینههای کلان» است. در چنین پروژههایی، استفاده از فرش سجادهای ماشینی به دلیل قابلیت تولید رولی در متراژ بالا و سرعت نصب خیرهکننده، گزینهای بیرقیب محسوب میشود. از سوی دیگر، تردد بسیار بالای نمازگزاران در مراسمهایی مانند نماز جمعه، استهلاک فرش را به شدت افزایش میدهد؛ لذا استفاده از فرشهای ماشینی با تراکم بالا (مانند ۱۲۰۰ یا ۱۵۰۰ شانه) که مقاومت بیشتری در برابر کوبیدگی دارند، منطقیتر از فرشهای دستباف گرانقیمت است. علاوه بر این، هماهنگی دقیق طرح محراب در تمام پهنه شبستان، تنها با دقت محاسباتی دستگاههای ماشینی امکانپذیر است تا نظم صفوف در فواصل طولانی حفظ گردد.
۲. نمازخانههای اداری و سازمانهای دولتی
برای نمازخانههای مستقر در ادارات، بیمارستانها یا مراکز آموزشی که ابعاد کوچکتری دارند، تمرکز اصلی بر «زیباییشناسی محیطی» و «سهولت در نظافت» معطوف است. در این محیطها، فرش سجادهای ماشینی با الیاف اکریلیک هیتست شده (بدون پرز) بهترین انتخاب است، زیرا از بروز حساسیت در میان کارکنان جلوگیری کرده و به دلیل اشغال فضای کمتر، فرآیند جاروکشی و شستوشوی آن بسیار سریع انجام میشود. از آنجایی که نمازخانههای اداری بخشی از دکوراسیون داخلی یک مجموعه مدرن هستند، تنوع رنگی بالای فرشهای ماشینی به طراحان اجازه میدهد تا رنگ فرش را با پردهها یا دیوارپوشها هماهنگ کنند. در این کاربری، لزومی به صرف هزینههای گزاف برای فرش دستباف نیست و میتوان با یک بودجه بهینه، فضایی شیک و آرامبخش برای عبادات روزانه فراهم کرد.
۳. بقاع متبرکه و امامزادگان شاخص
در بقاع متبرکه و زیارتگاهها، موضوع «اصالت هنری» و «قداست فضا» نقشی تعیینکننده ایفا میکند و به همین دلیل، تمایل به استفاده از فرشهای دستباف در این اماکن بیشتر است. فرشهای دستباف با رنگهای گیاهی و الیاف طبیعی، حس معنویت و آرامش خاصی به فضای ضریح و شبستانهای پیرامونی میبخشند که با روح تاریخی این اماکن سازگاری کامل دارد. البته در صحنها یا بخشهای پرتردد ورودی که امکان آلودگی فرش بیشتر است، استفاده از فرشهای ماشینی با طرحهای سنتی و کلاسیک توصیه میشود تا ضمن حفظ جلوه هنری، فرآیند جایگزینی و نوسازی آنها در درازمدت هزینهبر نباشد. در واقع در بقاع متبرکه، ترکیبی از فرش دستباف برای نقاط کانونی و فرش ماشینی باکیفیت برای فضاهای جانبی، هوشمندانهترین استراتژی تجهیز به شمار میرود.
سازگاری با سیستمهای گرمایش از کف؛ چالشی در معماری مدرن مساجد
در معماری مدرن اسلامی، استفاده از سیستمهای گرمایش از کف به دلیل حذف رادیاتورهای دستوپاگیر و ایجاد گرمای یکنواخت در سطح وسیع شبستان، بسیار متداول شده است؛ اما این تکنولوژی چالشی جدی را پیش روی انتخاب فرش سجادهای قرار میدهد. فرشها به طور ذاتی عایق حرارتی هستند و لایهای ضخیم میان منبع گرما و فضای محیط ایجاد میکنند که میتواند بهرهوری سیستم گرمایشی را مختل کند. در این میان، تفاوت ساختاری میان فرش ماشینی و دستباف، بر نحوه انتقال حرارت و همچنین ماندگاری بافت فرش در برابر گرمای مداوم تأثیر مستقیم میگذارد. عدم توجه به این پارامتر فنی میتواند منجر به اتلاف انرژی حرارتی و یا آسیب دیدن زودهنگام زیرساختهای مفروش مسجد گردد.
در فرشهای ماشینی سجادهای، نوع آهار و چسبهای رزینی که در پشت فرش برای تثبیت گرهها استفاده میشود، در برابر گرمای مداوم سیستمهای زیرکف آسیبپذیر هستند. گرمای پیوسته میتواند باعث خشک و شکننده شدن این مواد شیمیایی شده و در درازمدت، پودر شدن آهار و سست شدن بافت فرش را به همراه داشته باشد. با این حال، اگر فرش ماشینی با تراکم متناسب و از نوع اکریلیک هیتست شده انتخاب شود، به دلیل مقاومت بالای این الیاف در برابر حرارت، فرآیند انتقال گرما با اختلال کمتری صورت میگیرد. برای این منظور، پیشنهاد میشود در مساجدی که سیستم گرمایش از کف دارند، از فرشهای ماشینی با ضخامت (خواب) بیش از حد استفاده نشود تا بدین ترتیب، مقاومت حرارتی کاهش یافته و گرمای مطلوب با سرعت بیشتری به سطح برسد.
در مقابل، فرشهای سجادهای دستباف که از الیاف طبیعی مانند پشم و پنبه بافته میشوند، رفتاری متفاوت در برابر گرمایش از کف نشان میدهند. الیاف طبیعی دارای منافذ ریزی هستند که اجازه میدهند هوا و گرما به شکلی ارگانیکتر در میان بافتها جریان یابد، اما به دلیل ضخامت و تراکم بسیار بالای گرهها در برخی نمونههای نفیس، ممکن است مانند یک سد حرارتی عمل کنند. مزیت بزرگ فرش دستباف در این است که فاقد چسبهای شیمیایی و آهار ماشینی بوده و در اثر گرما، هیچگونه بوی نامطبوع یا مواد سمی از خود ساطع نمیکند. با این حال، برای بهینهسازی مصرف انرژی، در هر دو نوع فرش باید از لایههای زیرین (پد) مخصوصی استفاده کرد که دارای ضریب انتقال حرارت استاندارد باشند تا سلامت بافت فرش و کارایی سیستم گرمایشی همزمان حفظ گردد.

سخن آخر
با توجه به مطالب بالا، انتخاب میان فرش سجاده ای ماشینی و فرش سجاده ای دستبافت به انتظارات شما بستگی دارد فرش های دستبافت ارزش هنری بالایی دارند اما برای مساجد و مکان های پرتردد مناسب نیستند. اگر به دنبال خرید فرش باکیفیت، مقاوم و زیبا هستید فرش سجاده ای ماشینی گزینه ی مناسبی برای شما به حساب می اید چرا که علاوه بر قیمت مقرون به صرفه، در برابر سایش و استفاده های مکرر بسیار مقاوم هستند. همچنین تنوع بسیار بالایی در طراحی و رنگ دارند.
شرکت محراب نقش کاشان با نام تجاری سجاده کارپت کاشان تولید کننده فرش سجاده ای ۷۰۰ شانه و فرش سجاده ای ۵۰۰ شانه با نخ اکریلیک هیت ست برای مسجد به صورت محرابی و نمازخانه ای با انواع طرح و سلیقه در سال ۱۳۷۹ در شهر کاشان، قطب تولید فرش ماشینی آغاز کرد، در صورتی که تمایل به تهیه فرش سجاده ای برای مسجد خود هستید. میتوانید با ما در سجاده کارپت کاشان تماس گرفته و سفارش خود را ثبت کنید.
با انتخاب فرش سجاده ای، محرابی، نمازخانه ای از سجاده فرش کاشان، شما از مزایای طراحی سفارشی، تنوع در کیفیت و رنگ، ضمانت محصولات و خدمات پس از فروش بهره مند خواهید شد. این عوامل باعث میشوند که خرید شما به صورت آنلاین از فروشگاه سجاده فرش کاشان تجربه ای رضایت بخش باشد.


پینگ بک: چگونه متراژ مورد نیاز سجاده فرش برای مسجد را محاسبه کنیم؟ - سجاده کارپت کاشان