طرح فرش سجاده از مهم ترین المان های موثر در این نوع فرش ماشینی است. این فرش ها به علت حالت محراب گونه خود در نقشه به این نام شناخته میشوند. یعنی فرش سجاده باید نقشه‌ای داشته باشد که حالت محرابی داشته و به سجاده های معمول در بازار که از گذشته در میان مسلمین استفاده می شده شبیه باشد. در ادامه به نقش‌ها و المان‌های استفاده شده در طرح فرش سجاده می‌پردازیم.

استفاده از طرح‌های هشت ضلعی

در نقش‌ها و معماری ایرانی اسلامی از نقش‌هایی با هشت ضلع یا شبیه به عدد هشت استفاده می‌شود. در قدیم خانه‌ها دارای هشتی‌هایی بوده که وقتی از پایین به آن نگاه می‌شد شبیه به عدد هشت ایستاده بود. در ایران باستان عدد هشت نشان از ثبات و ماندگاری بوده است. حالت محراب که در نقشه استفاده می‌شود هم به شکل هشت است. همچنین طراحان فرش سجاده سعی میکنند از شکل هشت ظلعی در زمینه و محل ایستادن نمازگزار در فرش سجاده ای استفاده کنند. این طرح به پر بودن نقشه فرش سجاده ای کمک میکند که در فرش های بوم روشن باعث می‌شود دیرتر فرش نیاز به نظافت پیدا کند. هشت ظلعی‌ها همچنین به اسلامی شدن نقشه هم کمک می کنند.

استفاده از گل های بهشتی در طرح فرش سجاده

طرح فرش سجاده باید طوری باشد که از اصل ملکوتی نماز، یعنی بهشت نشانی داشته باشد. گل و باغ در نقشه فرش ایرانی نماد بهشت و عاقبت به خیری و شادمانی است. استفاده از نقش گل های زیبا و رنگارنگ در طرح فرش سجاده، به این موضوع اشاره دارد که ماهیت نماز، بهشت برین است. از طرفی هم طرح فرش سجاده را به نقشه های فرش ایرانی نزدیکتر میکند.

نشان دادن قبله و نظم صفوف در طرح فرش سجاده

طرح فرش سجاده به صورتی است که محل ایستادن هر نمازگزار را کاملا مشخص می‌کند؛ به این دلیل که طرح فرش سجاده به خاطر صف‌بندی دارای تکرار است. از طرفی هم نوک هشتی در فرش سجاده ای و همینطور خط حاشیه فرش تشریفات به سمت قبله تنظیم می شود و کار قبله نما را انجام میدهد.